4 BARAZA LA KATIBA MPYA TANZANIA 2011

MTANZANIA una haki ya wewe kuwa na mwakilishi katika chombo kitakachozungumzia na kisha kusaidia kazi ya kuandika katiba mpya. Katika wakati huu, wewe mwananchi, raia wa Tanzania unapanda cheo na kuwa ndiye mwajiri wa rais,makamu wa rais, mawaziri, wabunge na watumishi wote wa serikali. Kazi yangu katika mchakato huu ni kuwaambia viongozi hao kwamba: 'tunawataka mtutawale hivi na uwezo na sifa zenu ziwe hivi. Kinyume cha hivyo tutawafuta kazi..' endelea kurasa inayofuatia:

Saturday, May 28, 2011

+1,2,3,4,5,6,7,8,9,10+++

Meta Meta Online.

4 = Baraza + Katiba mpya +

Taifa +mchakato + mkutano +

mwananchi + raia+ Haki +

Mmiliki + Tajiri + Mwajiri

+26,27,28,29,30,31,32,33,34,3

5,36,37,38,39,40,41,42,43,44,

45,46,47,48,49,50. + Tanzania

+Watanzania + raia +mzawa +

Uingereza + Marekani +Rais +

Mawaziri + Mkoa + Wabunge +

Rasilimali + mali asili + Mkoloni

+Wawakilishi + Mkulima

+Mfanyakazi +Daktari

+Umaskini, Ujinga na Maradhi

+Nesi+ HakiKatiba

+1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,

14,15,16,17,16,19,20,21,22,23

,24,25.

[1],2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,

14,15,16,17,16,19,20,21,22,23

,24,25,26,27,28,29,30,31,32,3

3,34,35,36,37,38,39,40,41,42,

43,44,45,46,47,48,49,50.

Enable transliteration?

Friday, May 27, 2011

1. MKULIMA.

TULIPOPATA uhuru ilisemekana eti Uti wa mgongo wa taifa letu ni kilimo. Mkulima

na vijiji vimebadilika kidogo sana toka tupate uhuru. Ingawa tumejenga kiasi mijini lakini vijiji vimesahaulika.

Serikali na chama tawala vilipoua ushirika halisi na kuleta ushirika wa kisiasa

mkulima aliathirika vibaya sana.

Vijiji vya Ujamaa lilikuwa ni wazo zuri lakini watendaji wa serikali wakatumia fursa

hiyo kuchukua ardhi nzuri ya vijiji na kuwahamisha wakulima karibu na barabara

au kwenye maeneo yasikokuwa na rutuba hata kidogo.

Mamlaka nyingi z amazao zilizoanzishwa zilimnyonya na kumuibia zaidi mkulima

kuliko kumsaidia na wanasiasa taratibu wakavila na kuviua vyama vya ushirika.

Soko huria na siasa za kiliberali zilipoingia mkulima tu ndiye ambaye hakuruhusiwa

kuuza mazao au bidhaa alizozalisha nchi za nje. Na hadi wa leo soko la mkulima

limekuwa likivurugwa na serikali na wanasiasa. Tujiulize:

i. Kama tumekubali soko huru jambo hilo halimhusu pia mkulima;
ii. Kwanini tusimruhusu moja kwa moja mkulima kuuza mazao yake nchi

za nje kwa taratibu atakazopanga yeye na wenzake;
iii. Je, tukimhakikishia mkulima soko linalomlipa bei za kishindani kilimo

hakitafanikiwa;

iv. Je, VICOBA vya kilimo haviwezi kuendeshwa kwa namna ambayo sio

tu ni benki za kijamii, bali pia ni chombo cha bima na hifadhi ya mkulima (Social

security fund);
v. VICOBA vya wakulima vikishirikiana na benki za maendeleo ikiwemo

hiyo ya kilimo haziwezi kujipanga ili kuhakikisha wakulima wengi iwezekanavyo:
-wanakopeshwa matrekta;
-wanapata mbegu, mbolea na mahitaji yao mengine kirahisi na kwa namna

isiyowagharimu fedha yote kwa wakati mmoja;
-wanasaidiwa kutafuta masoko kabla ndani na nje ya nchi;
-wanafikishiwa hutuma muhimu vijijini kama vile maji, umeme na miundombinu

kwa kutumia pia idara ya VICOBA itakayopewa jukumu la utoaji huduma muhimu

kijamii na kibiashara;
-Je, VICOBA, Benki ya Kilimo, wafadhili na serikali itawasaidiaje wakulima kuwa

na nyumba bora na huduma zote muhimu ili pamoja na kilimo vijiji viweze

kuendesha pia biashara ya utalii wa vijijini na kilimo;
-Kila inapowezekana VICOBA na BENKI ya Kilimo visaidiwe uanzishwaji wa

viwanda vidgo vitakavyowasaidia wakulima kuuza unga sembe badala ya kuuza

mahindi; kuuza ngano iliyosagwa badala ya mali ghafi ya ngano; kuuza mchele

badala ya kuuza mpunga na kuuza mafuta ya kupikia badala ya kuuza alizeti na

nyonyo;
-Je, hivi wizara ya Kilimo na chakula inatakiwa iwe na wafanyakazi wanaoishi na

kuonesha mifano vijijini au wapunge upepo wa bahari kama sio wa bonde la

TAZARA?

-Na yote haya yatazungumzwa na nani kama sio mwakilishi halali na

anayetegemewa kuzungumza kinachotakikana kama sio mwakilishi wa

wakulima/wanavijiji;

Jitayarisheni, jiandaeni na kujihami na nguvu za hoja kuhusu umuhimu wa kuwa

na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya 2011 na wala sio Tume au

Kikundi cha wateuliwa wachache hata kama ni mawaziri, wabunge, majaji,

wanasheria na engineo kama hao, maana historia inaonesha wote hao hawawezi

kutetea maslahi yako wewe na kwamba mwamba ngoma ngozi lazima avutie

kwake au sio?

[1],2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,

14,15,16,17,16,19,20,21,22,23

,24,25,26,27,28,29,30,31,32,3

3,34,35,36,37,38,39,40,41,42,

43,44,45,46,47,48,49,50.

HakiKatiba 2011:
WAKULIMA wetu sio wajinga. Wanasiasa waliotaka kuwageuza wakulima kuwa punda wao na kuchuma kupitia migongo yao badala ya wao kuwa uti wa mgongo wa taifa ndiyo zilizotufikisha hapa tulipo leo!

2. MFANYAKAZI SEKTA BINAFSI.

MFANYAKAZI wa sekta bnafsi sekta inayochukua nafasi ya ile ya umma anahitaji

pia kuwezeshwa ili isionekane kwamba sikuzote Mtanzania ni mtu wa kunyonywa,

kunyanyaswa na kudharauliwa tu.

Mfanyakazi huyu ni lazima alipwe mshahara unaoweza kukimu mahitaji yake yote

ya msingi na kudunduliza akiba kwa ajili ya dharura na mahitaji yanayokuwa

kutokana na kukua kwa familiaa.

Hali ilivyo sasa ni kuwa hata wale wafanyakazi wa tabaka la pili ambao juzi na jana

walikuwa na uwezo wa kubeba gharama za utunzaji na uendeshaji chombo cha

usafiri hivi leo wana tishio la kushindwa kumudu kutunza magari yao.

Ukija hilo daraja la chini hali ndio mbaya kabisa na katika nyumba nyingi lishe ni

duni, fedha sikuzote hamna na mahitaji mengi ya msingi ni vita kuyamudu.

Jitayarisheni, jiandaeni na kujihami na nguvu za hoja kuhusu umuhimu wa kuwa

na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya 2011 na wala sio Tume au

Kikundi cha wateuliwa wachache hata kama ni mawaziri, wabunge, majaji,

wanasheria na engineo kama hao, maana historia inaonesha wote hao hawawezi

kutetea maslahi yako wewe na kwamba mwamba ngoma ngozi lazima avutie

kwake au sio?

HakiKatiba 2011: Mfanyakazi kamili ni yule ambaye anatimiziwa mahitaji yake yote ya msingi. Na mwajiri adilifu ni yule anayejua kuwashibisha kwanza wafanyakazi wake kabla yeye mwenyewe hajala.

3. DAKTARI.

NCHI nyingi za Kiafrika zina kichekesho kimoja kikubwa. Kichekesho hicho sio

kingine ila ni kile cha wanasiasa (wengi wakiwa hawana hata nusu ya kisomo cha

madaktari) kulipwa mishahara mikubwa kuliko jeshi hili muhimu la kuokoa maisha

ya raia wetu.

Ndiyo maanake hata madaktari nao wanataka kuingia kwenye siasa ili

waondokane na mishahara njaa. Je, hivi kwa akili na upeo wetu daktari anastahili

kulipwa mshahara mdogo kuliko diwani,mbunge, waziri au hata dereva au

mtumishi wa ndani wa waziri kweli ? Na jamaa hawa wakitimkia nje hivi kweli kilio

chetu cha uzalendo kitasaidia kitu? Sio kwamba wakati umefika wa wabunge,

mawaziri kulipwa mshahara unaolingana na elimu, ujuzi na vyeti vyao? Badala ya

nafasi hizo kuwa za kwenda kujilimbikizia utajiri ziwe ni changamoto kwa wale

wanaotaka kuacha kazi zao au biashara zao kuingia kwenye siasa ? Na kwamba

hadi wa leo hatujapindua kichwa -chini na miguu-juu ssuala hili la mishahara. Kwa

maana ya kuwa sio wanasiasa waliostahili kulipwa mishahara mikubwa bali

washiriki moja kwa moja kwa vitendo kwenye sulubu na maumivu ya kuwajenga

Watanzania kiafya, kiakili na kimwili ili wachangie si haba pato la taifa na

maendeleo ya jamii zao na nchi yao?

Tanzania laiti ingelikuwa na mikoa huru kiuchumi na kijamii serikali za mikoa na

wakazi wa mikoa husika wana uwezo wa kuzifanya hospitali zetu kuwa bora kiasi

ambacho wagonjwa wengi katika nchi mbalimbali za Kiafrika wakaja hapa kutibiwa

na kuuguzwa badala ya kupelekwa nchi za nje ? Na hili likifanyika ni kwamba

mishahara, marupurupu yenu na kipato chenu kwa ujumla kitaongezeka na

hamtakuwa na sababu ya kukimbilia nchi za nje !

Jitayarisheni, jiandaeni na kujihami na nguvu za hoja kuhusu umuhimu wa kuwa

na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya 2011 na wala sio Tume au

Kikundi cha wateuliwa wachache hata kama ni mawaziri, wabunge, majaji,

wanasheria na engineo kama hao, maana historia inaonesha wote hao hawawezi

kutetea maslahi yako wewe na kwamba mwamba ngoma ngozi lazima

avutie kwake au sio?

NCHI inayowaheshimu madaktari na manesi wake na kuwa na vifaa vya kisasa vya tiba, wafanyakazi wachapakazi, mazingira mazuri kwa wafanyakazi na wagonjwa mahospitalini inaweza kupata fedha za kigeni kutokana na kuja kwa wagonjwa wengi kutoka nchi jirani na za mbali kutibiwa hapa kwetu.

4. NESI.

MANESI wetu wanalaumiwa hivi leo kwa kila jambo lakini ukangalia kwa undani ni

suala la mishahara tu na maslahi.

Kwa mtu anayefanya kazi wakati mwingine masaa 10 au zaidi kwa siku,

anayekosa usingizi mara kwa mara na anayetakiwa kutoa huduma ambazo wengi

wetu tutafikiri mara mbili kukubali kuzifanya wakati umefika kwa kweli kuangalia

uwezekano wa kuwa na kima cha chini cha mshahara ambacho kitawavutia

wanawake na wanaume wenye wito kufanya kazi hii ya unesi kwa huruma,

mapenzi na uvumilivu.

Je, wewe nesi unadhani kuna mtu anaweza kuwakilisha kilio, mahitaji, matakwa na

matarajioa yako ila nesi mwenzako uliyemchagua kwenda kusema unachokittaka

kiwekwe hadharani?

Zingatia kuwa serikali na wananchi wa Tanzania wana uwezo wa kuzifanya

hospitali zetu kuwa bora kiasi ambacho wagonjwa wengi katika nchi mbalimbali za

Kiafrika wakaja hapa kutibiwa na kuuguzwa badala ya kupelekwa nchi za nje ? Na

hili likifanyika ni kwamba mishahara, marupurupu yenu na kipato chenu kwa

ujumla kitaongezeka na hamtakuwa na sababu ya kukimbilia nchi za nje !

Jitayarisheni, jiandaeni na kujihami na nguvu za hoja kuhusu umuhimu wa kuwa

na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya 2011 na wala sio Tume au

Kikundi cha wateuliwa wachache hata kama ni mawaziri, wabunge, majaji,

wanasheria na engineo kama hao, maana historia inaonesha wote hao hawawezi

kutetea maslahi yako wewe na kwamba mwamba ngoma ngozi lazima avutie

kwake au sio?

NCHI inayowaheshimu madaktari na manesi wake na kuwa na mazingira mazuri kwa wafanyakazi na wagonjwa mahospitalini inaweza kupata fedha za kigeni kutokana na kuja kwa wagonjwa wengi kutoka nchi jirani na za mbali kutibiwa hapa kwetu.

HakiKatiba 2011: Hospitali zetu zikiwa nzuri, daktari na manesi wetu wakaridhika tunaweza kupata mabilioni ya fedha za kigeni!

5. MWALIMU.

MWALIMU kwenye miaka ya 1960 mara tu baada ya mkoloni kuondoka

walipendwa, kuaminiwa na kuheshimika lakini sio leo.

Je, tuanwezaje kurudisha upendo, imani na heshima kwa walimu hapa Tanzania?

Kilichofanyika hadi kufikia hapa ni kwamba wanasiasa waliamini kwamba wao ndio

wanaostahili kulipwa mishahara mizuri kuliko walimu wetu. Na kwamba ualimu si

kazi ya maana, wanaotaka waingie na wasiotaka watoke kirahisirahisi tu.

Matokeo yake ndiyo hayo ya kuporoka kila siku viwango vya elimu iwe ni msingi,

sekondar au high school!

Usahihishaji mitihani ndao unakuwa wa kibabe, kinuni na unaochangia

wasahihishaji kuondoka na zigo la madhambi kwa sababu ya kukosa kutenda haki

kwa watahiniwa. Hivi leo anayetegemewa kufaulu anaweza akafeli na mtu wa

kufeli akafaulu eti kwa sababu za kiufundi au kiteknohama. Lakini ukweli ni kuwa

upo uwezekano mkubwa wa haki sasa kununuliwa na wengine kudhulumiwa.

Tatizo ni mfumo wa usahihishaji uliopo ambao hauna wakati mwingine 'local

external examiner' na 'external examiner' kutoka nchi za nje ili kukamata uhalifu

huu katika 'sampling' itakayofanyika kiufundi na kijanja.

Lakini pia malipo kwa wasahihishaji yanapokuwa kidogo au wanapokuwa

wanapunjwa na maofisa husika au wanapokosa hazi zao nyingine kama wasahihi

shaji hili ni jambo la kutegemewa.

Lakini kubwa zaidi ni lile la kutaka kuitawala nchi nzima kutoka Dar es salaam.

Ninaamini kwa wingi wa shule tulizonazo leo wakati umefika wa kuwa na Bodi za

Mitihani za Mikoa ambazo zingeliandana uzuri sana na lile wazo la kuwa na

serikali huru kiuchumi na kijamii za mkoa. Mitihani itakaposimamiwa katika ngazi

ya mkoa au kanda kwa kuanzia itarahisisha usahihishaji wake na matumizi ya

wasahihishaji/waangalia mitihani toka mikoa mingine na nchi za nje.

Lingine ni lile la kurudisha MItihani yetu yote katika nchi zetu za Afrika Mashariki

iwe chini ya Bodi moja ya Mitihani ya Afrika mashariki kama ilivyokuwa East

African Cambridge enzi hizo!

Jitayarisheni, jiandaeni na kujihami na nguvu za hoja kuhusu umuhimu wa kuwa

na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya 2011 na wala sio Tume au

Kikundi cha wateuliwa wachache hata kama ni mawaziri, wabunge, majaji,

wanasheria na engineo kama hao, maana historia inaonesha wote hao hawawezi

kutetea maslahi yako wewe na kwamba mwamba ngoma ngozi lazima av

utie kwake au sio?

HakiKatiba 2011 Nchi isyowathamini na kuwalipa mishahara mizuri maprofesa, wahadhiri na walimu wake na badala yake ikakufuru kuwalipa wabunge, wanasiasa na viongozi wa serikali vizuri kuliko kundi hili na mengine kama haya lisahau kabisa kuondokana na umaskini, ujinga, maradhi na kuwa nyuma kimaendeleo.

6. MHADHIRI, PROFESA.

UKIKUTANA na maprofesa wetu ambao walikuwa wakimuogopa Mungu na kuishi

kimaskini kwa tumaini kuwa mishahara na pensheni zao zingeliwasaidia uzeeni,

aghalabu utatamani kulia.

NI maprofesa na wahadhiri ambao walimwibia mwajiri wao muda au kutumia utafiti

au ushauri kujitajirisha wao binafsi ndio wenye maisha mazuri.

Ipo haja ya kuangalia upya mishahara ya maprofesa na wahadhiri wa vyuo vikuu ili

tupate kilicho bora kutoka kwa na wanafunzi wao. Hivi leo, kwa kiasi kikubwa ni

kwamba tunajidanganya kwamba tunawalipa na wao wanadanganya wanatimiza

wajibu wao.

Njia mojawapo ya kuongeza mishahara na marupurupu ya wasomi hawa ni

kuhakikisha vyuo vikuu vinakuwa na miradi mizuri na toshelevu na endelevu

itakayoingiza kipato cha ziada kitakachotumiwa kwa maslahi ya walimu na

wafanyakazi wengine wa vyuo vikuu, kwa mfano, katika masuala ya kodi za

nyumba, usafiri na manunuzi ya vitabu na visaidizi vingine vya elimu na kisomo.

Namna nyingine ya kuongeza kipato kwa wafanyakazi wa vyuo vikuu vyetu ni

kuvitengea bajeti tosha ya utafiti kazi ambayo itafanywa na wote, walimu kwa

wanafunzi na mwisho wa siku wote watanufaika na kupunguza sana kilio cha

kipato na maslahi. Hili lal utafiti linaendana na matumizi ya ushauri wa walimu na

maprofesa wa vyuo vikuu badala ya serikali zetu kushauriwa na watoto wa mjini au

watumishi wa umma wakiwemo makatibu wakuu na mawaziri wenyewe kufanya

mipango ya kuwa na washauri wa kupanga toka ndani na nje ya nchi.

Endapo kila Mkoa nchini utakuwa na Chuo Kikuu chake cha umma, mishahara na

maslahi ya maprofesa na wahadhiri yana uwezekano mkubwa zaidi wa kuwa bora

na ya kuridhisha zaidi kwa sababu kwanza watakuwa kwenye mikoa ambayo si

ghali kama Arusha, Mwanza, Dodoma na Dar es salaam.

Sio tu kipato na maslahi ya maprofesa na wahadhiri yataongezeka bali hata

maendeleo ya kielimu, kijamii, kiuchumi, kiutamaduni, kisiasa na kiteknolojia ya

mikoa husika itakwenda kwa kasi zaidi kuliko ilivyo hivi sasa.

Na hili linawezekana kwa kuwatumia maprofesa na walimu waliopo hivi sasa na

kugawanya vitivo au fani za masomo mbalimbali ili Chuo Kikuu kimoja kisiwe na

zaidi ya fani 2-3 tu!

Isitoshe kuna maprofesa na wahadhiri wengi tu wasio na kazi kwenye nchi za

Ulaya Mashariki, Urussi na jamaa zake, Ireland, Spain, Portugal na hata Marekani

kwenyewe.

Yote haya yanaweza tu kufanikiwa ikiwa ni wahadhiri na maprofesa wenyewe ndio

watakaokuwa wawakilishi katika Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya

2011.

HakiKatiba 2011 Nchi isyowathamini na kuwalipa mishahara mizuri maprofesa, wahadhiri na walimu wake na badala yake ikakufuru kuwalipa wabunge, wanasiasa na viongozi wa serikali vizuri kuliko kundi hili na mengine kama haya lisahau kabisa kuondokana na umaskini, ujinga, maradhi na kuwa nyuma kimaendeleo.

7. MHANDISI.

MIAKA kadhaa Tanzania ilikuwa miongoni mwa nchi za mwanzo kabisa Afrika

kuwa na Kitivo cha Uhandisi kwenye Chuo Kikuu cha Dar es salaam.

Vyuo kadhaa vya ufundi ukiachilia mbali vile vya VETA vilivyokuja baadaye pia

vilianzishwa kwa madhumuni kama hayo.

Katikati hapa sera na mwelekeo wa kisiasa umeua au kulemaza sana taasisi zote

ikiwmo viwanda, maabara, vyombo vya usafirishaji na uchukuzi kiasi ambacho

mustakabali wa wahandisi na mafundi wengine uko mashakani.

La kusikitisha ni kuwa Mhandisi wa Kitanzania hadi wa leo hajaweza kutengeneza

hata sindano achilia mbali pasi, balbu, pampu ya maji, baiskeli, redio, televisheni

achilia mbali mashine na mitambo inayotakikana kwa uzalishaji hili au lile.

Serikali hii imebweteka mno kuhusu suala la uhandisi na nafas yake katika kutumia

kwa vitendo sayansi, teknolojia na teknohama katika miaka hii ambayo kuna

wahandisi tele na maprofesa na wahadhiri wa uhandisi kwenye nchi kama Urussi,

Ulaya ya Mashariki , Korea Kusini, Japani na kwingineko ambao wangelipenda

sana kuja kukutana na changamoto zetu za kuwa taifa linaloweza kutengeneza

matrekta madogo kwa makubwa yake lenywe; baiskeli zake lenyewe; pikipiki lake

lenyewe; magari yake lenyewe; reli na treni zake lenyewe; meli na feri zake;

maturbine yake ya gesi na maji lenyewe; barabara zake lenyewe; viwanja vya

ndege vyake lenyewe; bandari zake lenyewe za baharini au ziwani au nchi kavu;

pampu zake kubwa kwa ndogo za maji lenyewe; mitambo na mashine kwa

viwanda vyake vidogo lenyewe na kadhalika.

Ni muhimu suala hili lijitokeze sana katika Uandikaji wa Katiba mpya ili kujenga

baada ya hapo mazingira mapya yatakayokuwa mazingira rafiki na azizi katika

kufanikisha ndoto hizo hapo juu.

Na hili haliwezekani bila wahandisi wetu wa leo kuja kuzungumza na kuandaa

mazingira ambayo wahandisi wa kesho watajiona ni zawadi kwa taifa na sio mzigo

usio na faida. Ushiriki wa wahandisi katika baraza au mkutano wa kitaifa wa katiba

kwa hivyo ni kitu adhimu na kinachohitajika sana.

Jitayarisheni, jiandaeni na kujihami na nguvu za hoja kuhusu umuhimu wa kuwa

na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya 2011 na wala sio Tume au

Kikundi cha wateuliwa wachache hata kama ni mawaziri, wabunge, majaji,

wanasheria na engineo kama hao, maana historia inaonesha wote hao hawawezi

kutetea maslahi yako wewe na kwamba mwamba ngoma ngozi lazima avutie

kwake au sio?

Makampuni yetu ya maji, umeme, viwanda na miradi mingine kama hiyo haitafufuka na kuendelea bila kuwashirikisha Wahandisi na kuwaachia kuwa viongozi wa sekta hiyo. Siasa zinaharibu zaidi maendeleo ya viwanda na siasa hazifai katika sekta ya viwanda.

HakiKatiba DEMOKRASIA ya kweli huheshimu mgawanyo wa madaraka na kazi. Wanasiasa wanaojitia ni mabingwa na maprofesa wa kila kitu hawatatufikisha mbali.

8. MWANDISHI WA HABARI.

HAPA tuwalenge waandishi wa habari ambao ama wanatumiwa na serikali katika

vyombo vya serikali ambavyo vilistahili kuwa vya umma na wale wanaotumiwa na

wanasiasa katika vyama vya upinzani.

Cha kushangaza ni kuwa serikali na chama tawala vimekuwa vinatumia wakati

wake mkubwa kuonya kuwepo kwa udini nchini lakini vinashindwa 'kuaddress'

hasa kinachoweza kuwa chanzo kikubwa cha udini nchini nacho ni vyombo vya

habari na waandishi wa habari kama tulivyoona Rwanda, C'ote d'Ivoire na

kwingineko Afrika.

Tunapozungumzia TBC au Daily News au Habari Leo ni lazima vyombo hivi vya

habari kwanza, kabla ya yote, viwe ni vya umma na sio vya serikali. Hili likifanyika

Wakurugenzi na Wahariri wa vyombo hivyo hawatatishwa au kutumiwa au

kutumika na viongozi wa serikali na chama tawala kwa maslahi yao. Vyombo hivyo

vitakuwa huru na ambavyo vitafanya kazi bila kumuonea au kumpendelea mtu au

chama au upande wowote kutokana na shinikizo za ndnai na nje ya chombo

husika.

Na sisi waandishi wa habari tunahitaji kujipanga na kukataa kutumika kama

changudoa kutokana na ule ukweli wenye kututumia wana ajenda zao. Na ajenda

hizo zinaweza kuishia kutupeleka na sisi kwenye Mahakama za Taifa kama

waangamizaji watu na nchi zetu. Tuwe makini.

Kwa hiyo ni muhimu sana kuwepo na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba

Mpya 2011 ili sisi waandishi wa habari tuwasilishe barazani humo jinsi

tunavyoamini nchi iendeshwe ili vyombo vya habari kama ilivyo Marekani au

Uingereza kweuli uwe ni mhimili wa nne wa kutegemea katika jengo la ghorofa

ndefu la demokrasia na haki ya binadamu tuliloanza kulijenga kimashamashaka

ifanyike kwa ari kuu, wito na dhati ya moyo na matendo.

Demokrasia yetu, penda tusipende haitajengwa na polisi wanaowapiga na kuwanyanyasa raia bali na Vyombo vya Habari Vinavyosema Ukweli!
HakiKatiba

8. MWANDISHI WA HABARI.

HAPA tuwalenge waandishi wa habari ambao ama wanatumiwa na serikali katika

vyombo vya serikali ambavyo vilistahili kuwa vya umma na wale wanaotumiwa na

wanasiasa katika vyama vya upinzani.

Cha kushangaza ni kuwa serikali na chama tawala vimekuwa vinatumia wakati

wake mkubwa kuonya kuwepo kwa udini nchini lakini vinashindwa 'kuaddress'

hasa kinachoweza kuwa chanzo kikubwa cha udini nchini nacho ni vyombo vya

habari na waandishi wa habari kama tulivyoona Rwanda, C'ote d'Ivoire na

kwingineko Afrika.

Tunapozungumzia TBC au Daily News au Habari Leo ni lazima vyombo hivi vya

habari kwanza, kabla ya yote, viwe ni vya umma na sio vya serikali. Hili likifanyika

Wakurugenzi na Wahariri wa vyombo hivyo hawatatishwa au kutumiwa au

kutumika na viongozi wa serikali na chama tawala kwa maslahi yao. Vyombo hivyo

vitakuwa huru na ambavyo vitafanya kazi bila kumuonea au kumpendelea mtu au

chama au upande wowote kutokana na shinikizo za ndnai na nje ya chombo

husika.

Na sisi waandishi wa habari tunahitaji kujipanga na kukataa kutumika kama

changudoa kutokana na ule ukweli wenye kututumia wana ajenda zao. Na ajenda

hizo zinaweza kuishia kutupeleka na sisi kwenye Mahakama za Taifa kama

waangamizaji watu na nchi zetu. Tuwe makini.

Kwa hiyo ni muhimu sana kuwepo na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba

Mpya 2011 ili sisi waandishi wa habari tuwasilishe barazani humo jinsi

tunavyoamini nchi iendeshwe ili vyombo vya habari kama ilivyo Marekani au

Uingereza kweuli uwe ni mhimili wa nne wa kutegemea katika jengo la ghorofa

ndefu la demokrasia na haki ya binadamu tuliloanza kulijenga kimashamashaka

ifanyike kwa ari kuu, wito na dhati ya moyo na matendo.

HakiKatiba HATUTAWEZA kuvifufua na kuviendesha viwanda vya mafanikio bila mchango wa Wahandisi wetu wenyewe!

9. OFISA MISITU

WEWE ofisa misitu wilayani Kisarawe ambaye serikali toka ikupeleke huko

imekusahau kabisa na ofisi yenu ina fenicha za mwaka 1940 na kijumba chenyewe

kinatishia kusambaratika wakati wowote hivi unadhani kweli usipowakilishwa na

wewe mwyewe au mtu anayefanya kazi kama yako mawazo na mchango wa

kuboresha maisha yako leo na kesho itapatikana na itatendewa haki katika

mchakato wa Katiba mpya.

Haiwezekani. Amka. Zinduka na dai haki yako ya kuwa

na Mwakilishi wako katika Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya na

usikubali kabisa kuwakilishwa na wasiojua wapi kunguni na chawa

wanaokusumbua walipo.

Kwa upande mwingine ni wajibu wa wakuu wako wa kazi kama kweli wanataka

kuhakikisha kwamba wewe si mwizi wa mali asili ya nchi hii na haushirikiani na

majangili na wavunaji misitu isivyo halali ni lazima wahakikishe unapewa fursa ya

kuwakilishwa ili uifanye kazi yako kizalendo nawe upate mahitaji yako ya msingi na

ziada kutokana na kazi yako bila kuvunja sheria

za nchi.

HakiKatiba: Mchango wa Mabwana na mabibi Misitu ni Muhimu sana. Nao wawepo kwenye Baraza la Katiba Mpya 2011 ili wizi na uharamia kwa misitu na mali asili ya nchi hii vikome!

10. BWANA, BIBI KILIMO.

12. MWANAFUNZI.

13. MTUMISHI WA UMMA.

14. MZAWA WA MKOA FULANI.

WEWE mkazi wa mkoa fulani hivi unadhani mkoa wako utaendelezwa kwa

kutegemea viongozi, rais, mawaziri,wabunge na watumishi wa umma wanaoishi na

kula upepo wa bahari ya Hindi jijini Dar es salaam au unahitaji sana serikali

iliyokuwa karibu na wewe katika kufanikisha maendeleo yote ya mkoa ikiwemo

yale ya kiuchumi, kijamii, kisiasa, kiutamaduni, kimichezo, kiteknolojia na kimaisha

kwa ujumla.

Mimi ninaamini ewe Mtanzania mwenzangu uliyeko Arusha, Mwanza, Mara,

Mbeya, Kilimanjaro, Ruvuma, Kagera na mikoa iliyosalia kwamba wakati umefika

wa kuondokana na viongozi wanaotembelea mikoa yetu mara moja kwa mwaka

kama sio kila baada ya miaka 5 kunpokuwa na uchaguzi. Na tunahitaji viongozi

ambao ukiamka asubuhi unaweza kusema leo naenda kwa Waziri Mkuu au waziri

wangu kwenda kumwambia anifanyie hiki maana huyu ni mtumishi wangu, mimi ni

mwajiri na yeye ni mfanykazi wangu. Kinyume cha unavyokwenda kwa Mkuu wa

Mkoa au Mkuu wa Wilaya ukitetemeka na ukiamini kwamba yeye ni Bwana

Mkubwa, Tajiri, Bosi wako wakati mambo yanatakiwa yawe kinyume cha hivyo.

Njia ya kufanikisha hili, ndugu yangu Mtanzania, ni kuendelea kuwa na serikali ya

Muungano wa Tanzania na Mikoa yetu ambayo mingi ni mikubwa kieneo na kwa

idadi ya watu kuliko Zanzibar yenye watu milioni moja tu -kuwa na Serikali huru

kiuchumi na kijami za mkoa.

Serikali ya Mkoa itakuwa chini ya Waziri Mkuu wa MKoa (kama ilivyo Ujerumani au

India); chini ya Waziri Mkuu kutakuwa na Baraza la Mawaziri wa Mkoa

watakaotokana na wawakilishi wa wananchi watakaochaguliwa kutoka maeneo

mbalimbali lakini pia watakaotokana na makundi ya kimaslahi katika mkoa husika.

Tofauti na serikali kuu mawaziri wa mkoa watakaotokana na ubunge

wakishachagulwa kuwa mawaziri wataachia nafasi zao za ubunge kwa watu

wengine, ili wabunge wafanye kazi moja tu nayo ni ya kuwakilisha wakazi wa

maeneo au makundi maslahi yao.

Hii ina maana CHADEMA au CUF au NCCR huko tunakokwenda inaweza ikawa

na Waziri Mkuu wa Mkoa na wawakilishi/wabunge wengi kutoka chama hicho na

hivyo kuunda srikali yao. Kwa maneno mengine, CCM inaweza ikawa imeshika

uongozi wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania lakini mkoa wa Kilimanjaro au

Mara ukawa chini ya serikali ya CHADEMA na hivyo kuleta chachu kali na

ushindani mkali wa kuuendeleza mkoa na watu wake kuliko nchi nzima inapokuwa

chini ya chama kimoja tu cha kisiasa.

Hili hakika ni jambo zuri na la kupigiwa debe. Na ni wewe mkazi wa mkoa husika

unayeweza kuleta mapinduzi haya makubwa ya kimuundo na kimfumo wa serikali,

jambo litakalochangia kuwepo kikweli kweli kwa ari, kasi na nguvu mpya katika

mandeleo ya nchi na mikoa yake shirikishi kuliko ilivyokuwa huko nyuma.

15. HAKIMU, JAJI

MAJAJI na MAHAKIMU mmeona hoja za Tundu Lissu zilizokuwa kwa yakini na

mashiko yote ya kisheria na haki kwa upande wenu yalivyopinduliwa katika

chombo kilichostahili kuwakilisha maslahi yenu. Kisha wakakubali eti wanasiasa

ndio wawe mabwana nidhamu wenu. Kwa mtaji huu hivi mnaamini kwamba kuna

mtu atakayewakilisha maslahi na kilio chenu cha miaka mingi kwa ukamilifu na

kuwatendea haki kama mwakilishi huyo siye mtu atakayetoka miongoni mwenu. Hii

sio sababu tosha ya nyie pia kudai kuwepo kwa Baraza la Katiba Mpya 2011 ?

Bila shaka Majaji, mahakimu na wanasheria wetu wameona 'laivu' jinsi ambavyo bunge letu linaweza kukabiliana na hoja za msingi zenye mantiki, ukweli na maana isiyokanushika wala kukatalika lakini bado bunge likakataa hoja hiyo au hoja hizo na kuamua tofauti na matarajio ya wengi.

Uweledi, ushujaa na uzalendo wa mbunge mpya na machachari Tundu Lissu ni ushahidi wa hili. Ingawa yeye ni mbunge aliamua kuona ukweli wa kuwa na mihimili ya kitaifa yenye nguvu na haki sawa bila upande mmoja kuudhulumu mwingine au kuunyima haki yake.

Ukweli huu haukuonekana na wabunge wa chama tawala ambao ghafla walipofuka macho na kushindwa kuona kutokana na uchama, umimi na ukabila wao wa kichama.

Hii ni nafasi yenu ya kipekee majaji, mahakimu na wanasheria au wanataaluma katika sheria kuona kuwa haki inatendeka siku zijazo kwa misaada ambayo nguvu ya hoja inaifanya istahili kushinda na sio kushindwa na hoja za mabavu, uchama na uwezo au maamuzi-kabla ya chama kinachotawala.

WATAKAOCHANGIA bila uchama, ukabila, ueneo, udini, ubinafsi na ushawishi wowote toka kundi lolote ndani au nje ya nchi watastahili kupewa tunzo ya juu kabisa ya Kitaifa.

NI haki na wajibu wenu pia kuwaamsha, kuwafundisha na kuwaelekeza wananchi wengine nini wanachopaswa kufanza ili mahitaji yao ya msingi, dhiki, mapungufu kwao, kasoro zilizopo kwenye maeneo na maisha yao, haki na maslahi yao yote yaweze kupatikana kwa kutumia katiba na sheria za nchi na sio vinginevyo.

Ni muhimu pia wananchi kuelewa kwamba serikali ni kitu kinachodumu milele mpaka mwisho wa dunia lakini vyama vya kisiasa ni taasisi za kupita, leo vinaweza kuwepo na kesho visiwepo na vikaja vyama vipya kabisa madarakani.

WATANZANIA tuna kila sababu ya kuikataa tabia inayojitokeza na kujijenga Afrika ya kuwatumia polisi na wanajeshi wetu kuwapiga, kuwatia ulemavu au hata kuwaua baba zao, mama zao, ndugu zao, kaka zao, dada zao, watoto wao, rafiki na jamaa zao. Na hili linataka demokrasia kamili, pana, refu na ya kina lakini wakati huo huo ikikataa usiri, uozo, uongo, ulaghai na kuwadanganya wananchi na rushwa, wizi na ufisadi unaolindwa na kuenziwa na chama cha kiasiasa ili kiendelee kubaki madarakani milele.

16. MWANASIASA, MBUNGE.

WANASIASA wote mnastahili kuwa na mwakilishi kutoka chama chenu kwenye

Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya 2011 na sio vinginevyo. Maana nyie

ndio vinara wenyewe na washughulikia siasa wakuu na wasimamizi wakuu

baadaye wa haki za raia wote.

Kila chama kina mipango, mikakati,sera na mbinu za kuendeleza jamii ya

Kitanzania. Mathalani, kuna wanaopinga kuwepo kwa serikali huru za mikoa kwa

madai kwamba kufanya hivyo kutavunja umoja na amani yetu. Wakati wengine

wanaunga mikono mikoa kuwa na waziri mkuu wake, mawaziri wa mkoa na

wawakilishi wa mkoa kama vile ile inayoittwa nchi ambayo ni ndogo kwa eneo na

idadi ya watu kuliko mikoa mingi Tanzania ilivyo iitwayo Zanzibar.

Isitoshe wanasiasa wanatofautiana katika masuala ya Muungano, mbinu bora za

kubinafsisha au kutaifisha tena mashirika, viwanda na vyote vilivyoshindwa

kufanya kazi hadi wa leo, Haki za binadamu, elimu bure au elimu kulipiwa na

wazazi au walezi, mikakati sahihi ya kuipatia nchi maji dhidi ya mikakati mibovu,

uhuru wa mtu na uhuru wa vyama na vikundi vya watu,Uwekezaji, uzawa,

Uchimbaji madini na mrabaha, kasi ya kuleta demokraasia,nafasi ya mabenki na

taasisi za fedha katika jamii, kuwepo au kutokuwepo mashirika au makampuni ya

umma, umilikaji na uendeshwaji wa vyombo vya habari vya serikali na kadhalika.

Yote haya yanahitaji mawazo tofauti na mchakato

Kuwepo kwao katika Baraza la Katiba Mpya Tanzania 2011 kutachangia sio haba

kupata katiba bora zaidi na mwelekeo mpya wa kisera, kimpango na kimkakati

katika miaka ijayo ili kuwa na Tanzania madhubuti, bora, safi na tajri kuliko hii ya

sasa. Inshallah!

WATAKAOCHANGIA bila uchama, ukabila, ueneo, udini, ubinafsi na ushawishi wowote toka kundi lolote ndani au nje ya nchi watastahili kupewa tunzo ya juu kabisa ya Kitaifa.

NI haki na wajibu wenu pia kuwaamsha, kuwafundisha na kuwaelekeza wananchi wengine nini wanachopaswa kufanza ili mahitaji yao ya msingi, dhiki, mapungufu kwao, kasoro zilizopo kwenye maeneo na maisha yao, haki na maslahi yao yote yaweze kupatikana kwa kutumia katiba na sheria za nchi na sio vinginevyo.

Ni muhimu pia wananchi kuelewa kwamba serikali ni kitu kinachodumu milele mpaka mwisho wa dunia lakini vyama vya kisiasa ni taasisi za kupita, leo vinaweza kuwepo na kesho visiwepo na vikaja vyama vipya kabisa madarakani.

WATANZANIA tuna kila sababu ya kuikataa tabia inayojitokeza na kujijenga Afrika ya kuwatumia polisi na wanajeshi wetu kuwapiga, kuwatia ulemavu au hata kuwaua baba zao, mama zao, ndugu zao, kaka zao, dada zao, watoto wao, rafiki na jamaa zao. Na hili linataka demokrasia kamili, pana, refu na ya kina lakini wakati huo huo ikikataa usiri, uozo, uongo, ulaghai na kuwadanganya wananchi na rushwa, wizi na ufisadi unaolindwa na kuenziwa na chama cha kiasiasa ili kiendelee kubaki madarakani milele.

17. MWANAKIJIJI.

WANAKIJJI ni watu waliosahaulika sana. Kilichoonekana muhimu kwao na

pengine wamekipata hadi wa leo lakini kwa baadhiya wanavijiji tu ni zahanati,

shule na matawi ya vyama vya siasa vilivyo hoi bin taabani.

Upo umuhimu wa Hazina kuchangia kuwa na matawi imara na madhubuti ya

vyama vyote vya siasa katika kila kijiji na mipango ikafanyika ya kuwawezesha

viongozi wote wa vyama vya kisiasa kuajiriwa kwa njia moja au nyingine na

kulipwa na vyama vyao kutokana na mapato yao na misaada toka Hazina na

wafadhili wanaosaidia harakati halali za kidemokrasia zisizo na nia ya kuichafua

nchi.

Kodi ya wananchi inapotumika kuviendesha vyama vya siasa sio kitu kibaya kwa

maana ufadhili wa nje ni hatari zaidi. Na fedha hizi ni MTAJI WA KIJAMII halisi

ambao unaweza ukawa na thamani kubwa kuliko hata mtaji wa kifedha katika

maendeleo yetu.

Demokrasia na haki za binadamu zikishashamiri vijijini itakuwa ni rahsi wanavijiji

sasa kudai maji ya bomba wakapata; kudai umeme wakapata; kudai barabara safi

na ikawepo; kutafuta masoko ya mazao yao ndani na nje na wao wenyewe

wakauza wanacholima na kuvuna bila kupitia mkononi mwa walanguzi na wakorofi

wengine.

Ni kwa namna hii huduma zilizopo kama vile zahanati, shule, ujenzi wa nyumba za

kisasa vijijini, maoko, bustani za kupumzika, viwanja vya michezo, mawasiliano,

usafi na utunzaji mazingira navyo vitaboreshwa na kusasaishwa zaidi.

WANAVIJIJI walio na uchungu na maendeleo ya vijiji vyao ndio wanaotakiwa

kuleta katika Baraza au mkutano wa katiba mpya ruia na matarajio haya ili

yafaniwe kazi katika katiba na iwe ni kosa kukubali wanavijiji kukosa maji, umeme,

barabara na huduma zingine za msingi na za ngazi ya juu zinazohitajiwa nao.

18. POLISI, WANAJESHI.

KAMA sehemu muhimu ya Ulinzi na Usalama wa nchi ni lazima kuwe na

wawakilishi wa uhakika na watakaochangia juu ya fikra na mtazamo mpya kuwa

nini iwe ni nafasi ya majeshi yetu ya ulinzi na usalama baada-Katiba mpya.

Kuna maswali kadhaa yakujiuliza:

i. Turuhusu kama nchi nyingine za kishenzi zinavyofanya kuwasakazia

raia polisi na jeshi. Na kisha kuwatia ulemavu, kuwajeruhi na hata kuwaua na

hivyo kusababisha wake kukosa waume na watoto kukosa baba na mama. Kiasi

kwamba tunamfanya Mtanzania mmoja akubali kuelekeza mtutu wa bunduki na

kufyatua risasi dhidi ya baba yake, mama yake, mwanawe au mjukuu wake?

ii. Kwanini Mkuu wa Polisi asiteuliwe na kuwa mtii kwa Bunge tukufu la

nchi yetu baada-Katiba ?

iii. Kwanini majeshi yasiape kuwa watii na waaminifu kwa WANANCHI WA

TANZANIA na siyo rais tu. Na katika kuchagua wapi pa kuegemea sikuzote

wachague wananchi na sio viongozi walioko madarakani ?

iv. Tuzuie vipi rushwa ya kifedha, kicheo, kisiasa na nyinginezo katika

majeshi yetu ?
v. Kwa kuzingatia kujitoa mhanga kwa polisi na wanajeshi wetu ni

mshahara gani unaostahili kuwa kima cha chini kwa jeshi ili wasishawishike na

rushwa za aina zote?

vi. Je, polisi na jeshi tukiacha siasa za Uswahilini waishi katika jamii au

wawe na makambi maalum?

vii. Nni nafasi ya majeshi na polisi wetu katika kuhakikisha amani na

usalama kwa kuchangia amani na usalama wa nchi jirani?

viii. Nini kiwe kiwango cha chini cha elimu kwa askari polisi na wanajeshi

katika karne hii ya sayansi na teknolojia?

ix. Je, Polisi jamii kweli wanahitajika au huku ni kukoroga mambo

kutokana na kuishiwa kimawazo kwa viongozi wetu na kwamba katika nchi hii

pawe na specialization na sio kila 'jack and jill' aweze kuwa askari?

x. Je, wakati wa amani na salama nchini majeshi yetu kwanini yasiingie

katika shughuli za uzalishaji mali na kuisadia jamii kupata mahitaji yake ya msingi

haraka zaidi badala ya sisi kuishi kama vile Mtanzania wa leo ataishi milele?

xi. Nini kifanyike ili polisi, jeshi na wanausalama wetu wasitumiwe hata

kidogo na vyama vya siasa na wanasiasa wetu na kutuvuruga Watanzania na

nchi yetu ?

WATAKAOCHANGIA bila uchama, ukabila, ueneo, udini, ubinafsi na ushawishi wowote toka kundi lolote ndani au nje ya nchi watastahili kupewa tunzo ya juu kabisa ya Kitaifa.

NI haki na wajibu wenu pia kuwaamsha, kuwafundisha na kuwaelekeza wananchi wengine nini wanachopaswa kufanza ili mahitaji yao ya msingi, dhiki, mapungufu kwao, kasoro zilizopo kwenye maeneo na maisha yao, haki na maslahi yao yote yaweze kupatikana kwa kutumia katiba na sheria za nchi na sio vinginevyo.

Ni muhimu pia wananchi kuelewa kwamba serikali ni kitu kinachodumu milele mpaka mwisho wa dunia lakini vyama vya kisiasa ni taasisi za kupita, leo vinaweza kuwepo na kesho visiwepo na vikaja vyama vipya kabisa madarakani.

WATANZANIA tuna kila sababu ya kuikataa tabia inayojitokeza na kujijenga Afrika ya kuwatumia polisi na wanajeshi wetu kuwapiga, kuwatia ulemavu au hata kuwaua baba zao, mama zao, ndugu zao, kaka zao, dada zao, watoto wao, rafiki na jamaa zao. Na hili linataka demokrasia kamili, pana, refu na ya kina lakini wakati huo huo ikikataa usiri, uozo, uongo, ulaghai na kuwadanganya wananchi na rushwa, wizi na ufisadi unaolindwa na kuenziwa na chama cha kiasiasa ili kiendelee kubaki madarakani milele.

19. MBUNGE, MWANASIASA.

BILA kufungwafungwa na ubinafsi, umimi na uchama tujiulize maswali haya:

i. Nini nafasi ya mbunge katika nchi inayotaka kujenga demokrasia na

kudumisha haki za binadamu (tofauti na maneno ya kiongozi wa chama fulani

anayedai eti mfumo wa vyama vingi uliletwa na IMF na sio Watanzania.) na kulea

kukuza hulka ya ushindani na maisha ndani ya jamii inayokubali tofauti zake lakini

ikaishi kwa kushirikiana katika kujenga taifa bora na madhubuti zaidi kiuchumi,

kijamii, kisiasa, kiutamaduni na kiteknolojia?

ii. Je, wakati haujafika wa kuwa na Tume huru ya uchaguzi hata kabla ya

mchakato wa Katiba Mpya haujaanza?

iii. Je, kisheria na kikatiba hatuoni 'tumejikwaa' tunapokataa kuwepo kwa

Mgombea huru nchini kwetu.

iv. Je, baadhi ya kanuni na misingi ya kukubaliana ndani ya chama hata

kama kuna makosa makubwa yanatendeka haijapitwa na wakati. Na sio vyema

kuruhusu waziwazi migogoro ndani ya chama ili kukisaida chama kuwa bora zaidi.

v. Nini uwe uhusiano wa rais na serikali kwa upande mmoja na wabunge,

watumishi wa umma na wanasiasa kwa upande mwingine.

vi. Nini kiwe kiwango cha chini cha elimu ya mwanasiasa ili viongozi wa

chini wawe na elimu, uwezo na maarifa ya kuongoza vyema kuliko ilivyo hivi sasa

?

vii. Nini kifanyike ili wabunge wasiwe mateka wa serikali na vyama vya

kisiasa katika kufanya maamuzi yao ? Kwa maneno mengine wabunge wasiwe

wanalindwa na serikali au chama cha siasa bali walindwe na nguvu na heshima ya

bunge la Jamhuri ya Tanzania na ikiwezekana kuwe na bunge la pili kudhibiti

shughuli kwa kiasi fulani kati ya wabunge hawa na serikali yao na mkuu wa nchi?

viii. Kwanini tusiwe na Chuo Kikuu kinachofundisha kwa Kiswahili ili angalau

madiwani wetu, wenyeviti serikali za mitaa, makatibu kata na viongozi katika

matawi ya vyama huko chini wapate digrii ya kwanza, ya pili na ya tatu kwa

kiswahili katik masuala ya uchumi, menejimenti na uongozI?

ix. Je, wakati haujafika kwa wabunge na wanasiasa kuangalia uwezekano

wa kuwa na serikali huru kiuchumi na kijamii kimkoa ili kuufikisha uongozi karibu

zaidi na wananchi kuliko ilivyo sasa. Serikali huru kiuchumi na kijamii za mikoa

zitakazoruhusu kuwepo kwa Waziri Mkuu, mawaziri wa mkoa na wawakilishi wa

bunge la mkoa ambao kazi yao kubwa ni kuhakikisha kwamba maendeleo ya

kiuchumi na kijamii katika mkoa hayavurugwi na serikali kuu. Aidha, rasilimali na

mali asili za kila mkoa kutumika kwanza kwa manufaa ya wakazi wa mkoa husika

tofauti na ilivyo sasa. Serikali ambazo pia zitaweza kupata ushirikiano na misaada

toka nje moja kwa moja?

x. Je, hakuna umuhimu wa kuwepo na chombo huru nje ya serikali na

vyama vya kisiasa ili kuhakikisha kuwa katiba na sheria za nchi zinafanya kazi na

WATAKAOCHANGIA bila uchama, ukabila, ueneo, udini, ubinafsi na ushawishi wowote toka kundi lolote ndani au nje ya nchi watastahili kupewa tunzo ya juu kabisa ya Kitaifa.

NI haki na wajibu wenu pia kuwaamsha, kuwafundisha na kuwaelekeza wananchi wengine nini wanachopaswa kufanza ili mahitaji yao ya msingi, dhiki, mapungufu kwao, kasoro zilizopo kwenye maeneo na maisha yao, haki na maslahi yao yote yaweze kupatikana kwa kutumia katiba na sheria za nchi na sio vinginevyo.

Ni muhimu pia wananchi kuelewa kwamba serikali ni kitu kinachodumu milele mpaka mwisho wa dunia lakini vyama vya kisiasa ni taasisi za kupita, leo vinaweza kuwepo na kesho visiwepo na vikaja vyama vipya kabisa madarakani.

wanaokosea kukosolewa na kuchukuliwa hatua zifaazo?

20. BAHARIA NA MARUBANI

NCHI YETU imepoteza ajira nyingi kwa mabaharia, wafanyakazi wa relwe na

wafanyakazi katika ndege na viwanja vya ndege kutokana na viongozi wetu

kushindwa kuhakikisha kuwa mashirika husika yanaendeshwa kwa ufanisi na

ufanifu.

Je, kuna yeyote yule atakayewasilisha mawazo, fikra, imani na matarajio yenu

kuhusu vyombo hivi ila nyie wenyewe au wawakilishi wenu katika mkutano au

baraza la kuandika katiba mpya?

Tukiacha ujinga na upumbavu wa kujitanya tunajua kila kitu na kuwachagua

mameneja wa mashirika nyeti kama wale wa mashirika ya ndege, relwe, meli na

vyombo vingine vya usafiri na tukautanguliza Utanzaznia badala ya ujuzi, uzoefu,

utaalamu na uwezo wa mtu kuongoza iwe Mtanzania au isiwe Mtanzania hatutafika

mbali.

Haya mambo ya nchi nzima kutawaliwa na wafuasi wa chama kimoja tu ndiyo

yametufikisha hapa tulipo leo. Maana ni wanachama hao hao waliokuwa pia

wasimamizi wa mashirika mengi yaliyokufa.

Isitoshe Watanzania wengi wenye uwezo, akili, busara, hekima, ujuzi ulio na soko

na vipaji maalum sio wote wako kwenye chama tawala. Kusimamia uchumi sio

sawa na kusimamia siasa. Katika kusimamia uchumi ni lazima tuachane kabisa ya

kuchagua viongozi kwa sababu ni wananchama na sio kwa sababu wana uwezo

wa kuendesha kitu fulani.

Hasara tunayoipata ndiyo hii ya nchi yetu kukosa shirika la ndege kwa kuwa

mamaneja walikuwa wanachama wa chama fulani. Na mashirika ya relwe ndioi

kama vile hayapo na huko kwenye bahari na kwenye maziwa Tanzania na

Watanzania hawana hata chombo kimoja cha maana cha kujivunia kama watu na

nchi.

Wewe nahodha, baharia au mfanyakazi melini au kwenye ndege unaamini hivi

kweli kuna mtu anayeweza kuwakilisha kilio chako na matarajio yako isipokuwa

mwakailishi wako ambaye atayachukua na kuyapeleka kwenye Baraza la Katiba

Mpya Tanzania 2011 yote yaliyo akilini mwako ili yasikilizwe na kuzingatiwaa

katika kuandika Katiba Mpya ?

21. Mtafiti

PAMOJA na kutambua umuMWANAMICHEZOhimu wa Vyuo Vikuu na vyuo

vingine bado Tanzana iko nyuma sana katika kuwawezesha watafiti kuendesha

tafiti mbalimbali zitakazoweza kuboresha maisha ya Mtanzania.

Utafiti na Uendelezaji vitu na taasisi ni kitu muhimu sana katika jamii. Kutokana na

hili inafaa serikali yoyote kujipanga kwa namna ambayo saa zote walimu,

wahadhiri na maprofesa wa vyuo na vyuo vikuu wanakuwa wana utafiti au ushauri

fulani wanaotekeleza ili kutatua tatizo fulani lililopo au kuwafungua watu na serikali

macho kuhusu fursa zinazojitokeza na jinsi zinavyoweza kutumika ili kuinufaisha

nchi.

Sio hivyo tu, nchi hii na viongozi wamekithiri kwa kuwa wachache wa shukrani na

hasa pale wanapotumia mawazo au fikra za mtu fulani kutangaza, kufanya au

kuamua jambo fulani. Na hili linafanywa na watu wa chini mpaka viongozi wa juu.

KUna uwizi wa aina nyingi, lakini ni vyema pia kujua unaweza ukawa mwizi wa

mawazo ya mtu mwingine. Huu hauna tofauti na wizi mwingine na dhambi ya wizi

wa aina zote haitofautiani kwa maoni yangu. Kweli mtu anaweza asilipe fedha au

kumshukuru mhusika moja kwa moja, lakini ni uungawana na ustaarabu kwenye

hotuba au maandishi iwe kitabu au gazeti ijulikane ni wapi umelipata wazo hilo na

kwamba wewe siye mwasisi wake bali yupo mtu mwingine.

Ni dhahiri, tabia hii kadri inavyoendelea inaondoa kabisa imani na kuaminana kati

ya watu. Na funga na kufumbua utakuta tuna nchi ya matapeli na watu wa kuibiana

sio tu mawazo, bali hata vitu vingine pia na bado mtu akaona hajafanya kosa na eti

kafanya kitu cha halali kabisa.

Yapo mengi yanayowakatisha tamaa watafiti. Ipo mifano ya watafuta PhD.

wanaolipwa milioni 3 kwa miaka yote ya masomo, wakati wenzao hata nchi jirani

wanalipwa milioni 26 kwenda juu. Aidha, uwezo wa kununua vitabu na majarida ni

chini, uwezo wa kununua kompyuta nao nadra, maktaba zetu zimechoka,

upatikanaji data shida tupu, usafiri mashaka, mawasiliano mzigo na kadhalika.

Watafiti lazima wawepo katika Baraza la Katiba Mpya 2011, ili wahakikishe

kwamba kile wanachotaka kukifanyia Watanzania na nchi yao, nahitaji yao,

matarajio yao viwe ni vitu vinavyoeleweka na kuwekwa ipasavyo ndani ya Katiba

mpya,

WATAKAOCHANGIA bila uchama, ukabila, ueneo, udini, ubinafsi na ushawishi wowote toka kundi lolote ndani au nje ya nchi watastahili kupewa tunzo ya juu kabisa ya Kitaifa.

NI haki na wajibu wenu pia kuwaamsha, kuwafundisha na kuwaelekeza wananchi wengine nini wanachopaswa kufanza ili mahitaji yao ya msingi, dhiki, mapungufu kwao, kasoro zilizopo kwenye maeneo na maisha yao, haki na maslahi yao yote yaweze kupatikana kwa kutumia katiba na sheria za nchi na sio vinginevyo.

Ni muhimu pia wananchi kuelewa kwamba serikali ni kitu kinachodumu milele mpaka mwisho wa dunia lakini vyama vya kisiasa ni taasisi za kupita, leo vinaweza kuwepo na kesho visiwepo na vikaja vyama vipya kabisa madarakani.

22. Mwanasayansi

23. Diwani

MTANZANIA wewe ndiye unayemwajiri rais, mawaziri, wabunge na watumishi wa

umma. Na wewe ndiye mmiliki wa Katiba. Na katiba ni mchakato wa wewe

kuwaambia watawala waliopo na wajao unataka utawaliwe vipi na wao. Je, kuna

mtu mwingine anayeweza kuwasilisha ipasavyo unachokitaka kiwe, matakwa yako,

matarajio yako maslahi yako na ndoto ya Tanzania uitakayo na ile ya wewe

mwenyewe unachotaka kuwa kama sio mwakilishi wako anayeguswa na

yanayokugusa?

Kwa kuwa maendeleo hayatoki juu bali yanatokea chini kwa wananchi. Na diwani,

wajumbe wa nyumba kumi, makatibu kata na viongozi wa serikali za mitaa ni watu

muhimu sana katika uongozi huu wa ngazi za chini, je, kuna mipango yoyote ya

kuhakikisha kwamba watu hawa, yaani, wewe diwani na wenzako mnapatiwa

elimu itakayowasaidia kufaulisha kazi zenu ?

Ni kichekesho katika dunia ya leo kuwa na diwani ambaye hajasomea lolote

kuhusu uchumi, menejimenti, biashara, nadharia za kodi, menejimenti ya muda,

saikolojia, sosholojia, menejimenti ya fedha, masoko au nunuauza, uzalishaji mali,

ujasriamali, misingi ya uhasibu, menejmenti ya rasilimali watu na mengineyo kama

hayo.

Na hili linatokea pamoja na jitihada za wanaharakati wa maumizi ya Kiswahili

kupondwa na viongozi wa awamu mbalimbali wa nchi hii.

Lakini kama tungelikuwa tunatoa elimu kwa lugha ya Kiswahili toka ngazi ya shule

za msingi hadi Chuo au Chuo Kikuu angalau kwa viongozi wa serikali za mitaa,

mashule na taasisi za umma basi viongozi wetu wangeliweza kuhitimu vyema tu

katika masomo hayo na kuitumikia watu na nchi yao kwa ufanisi na ufanifu wa hali

ya juu zaidi.

UTAFITI UNAONESHA KWAMBA ASILIMIA 94 YA WATANZANIA HAWAJAWAHI

KATIKA MAISHA YAO KUKUTANA NA MWINGEREZA, MFARANSA, MRENO,

MHISIPANIA, MCHINA, MJAPANI na kuzungumza naye kwa lugha nyingine

yoyote isipokuwa KISWAHILI.

Ni asilimia hiyo 94 ya Watanzania inayotuhoji pia kwanini tunakataa kuwafundisha

elimu na maarifa mapya kwa lugha mama yao Kiswahili.

Je, wakati haujafika wa kuwa na Taasisi iwe binafsi au ya umma ambayo itakuwa

ikitoa elimu ya chekechea, msingi, sekondari, chuo hadi chuo kikuu kwa kiswahili

katika masomo yote kama taasisi ya mfano na majaribio ili kutathmini kwa vitendo

na kufanya maamuzi sahihi kuhusu nafasi ya Kiswahili Tanzania, Afrika Mashariki

na duniani kwa ujumla ?

Diwani unawajibika kuingia katika Baraza la Katiba mpya ili kusaidia kuwa na

katiba ambayo pamoja na kushinikiza matumizi mapana na marefu ya Kiswahili

itachangia Watanzania wengi zaidi kuelimika na kuneemeka na lugha mama yao.

WATAKAOCHANGIA bila uchama, ukabila, ueneo, udini, ubinafsi na ushawishi wowote toka kundi lolote ndani au nje ya nchi watastahili kupewa tunzo ya juu kabisa ya Kitaifa.

NI haki na wajibu wenu pia kuwaamsha, kuwafundisha na kuwaelekeza wananchi wengine nini wanachopaswa kufanza ili mahitaji yao ya msingi, dhiki, mapungufu kwao, kasoro zilizopo kwenye maeneo na maisha yao, haki na maslahi yao yote yaweze kupatikana kwa kutumia katiba na sheria za nchi na sio vinginevyo.

Ni muhimu pia wananchi kuelewa kwamba serikali ni kitu kinachodumu milele mpaka mwisho wa dunia lakini vyama vya kisiasa ni taasisi za kupita, leo vinaweza kuwepo na kesho visiwepo na vikaja vyama vipya kabisa madarakani.

24. Mbunifu, Mvumbuzi

25. Msanii, Mwanamuziki.

26. Mvuvi

27. Mfugaji, Mrinaasali

28. Dereva, Konda

29. Mkopaji.

30. Mkopeshaji.

31. MTOTO WA KIJIWENI.

NDUGU yangu unaona nuru au mwanga katika maisha yako. Nani anajua unavyoshinda na njaa; unavyotaka kuelimika lakini hakuna wa kukuelimisha; unavyotaka kuoa lakini uwezo huna; unavyotaka kuchukua nafasi yako katika kuchangia maendeleo ya nchi yako lakini hauna fursa.

Je, hivi kuna mtu anaweza kukuwakilisha wewe, mawazo na fikra zako na kadhalika ili viwemo ndani ya Katiba mpya. Kwanini usiwe na mwakilishi wako katika mkutano au baraza la katiba mpya?

Hvi upo hapo kijiweni kwa sababu ya kupenda au kwa kuwa umekosa mtu wa kuendeleza kipaji chako au kukusomesha au kukupatia ajira.

Unafikiri hawa wanasiasa wanaokupa samaki badala ya kukupa nyavu za kwenda kuvua wewe mwenyewe wanakusaidia?

Isingelikuwa vizuri uwepo wako hapa duniani uwe na sababu nawe uwe unaifuata sababu hiyo. Au inatosha tu kupewa ruksa na chama fulani kwamba hapa wekeni kijiwe chenu nasi tutawalinda. Na sio hawa hawa wanasiasa watakaowazuza hapo baadaye mwende pambana na vijana wenzenu toka vyama vingine mambo yatakapowaharibikia kama kilichotokea kwa Gbagbo na mwenzake Outtara ? Wao wako haki na wanafaidi maisha na walichokwiba na kupata kwa halali vijana wengi wameuawa, wamekuwa vilema na wengine wanateswa na kuozea kwenye magereza. Hii siyo njia ya kuchagua kwa kweli. Chagua kushiriki katika Baraza

la Katiba Mpya Tanzania ili uweze kufikisha unachotaka kuwa ili usije kutumika kama chakula cha risasi huko twendako.

32. KIJANA, MSICHANA, MVULANA.

UNGELIPENDA kuwa na nchi ya aina gani unapokuja kuwa mtu mzima. Je, kuna mtu yeyote anayeweza kukusemea fikra, ndoto, maoni, matarajio na matazamio yako. Unahitaji uwakilishi wa vijana wenzako au wazee na wasomi waliosahau ujana na maisha ya kijana na hofu na

matarajio yake yakoje?

Asilimia hamsini au zaidi ya Watanzania leo ama ni watoto au vijana. Na idadi hiyo inazidikukua siku hadi siku. Katika maendeleo ya nchi yoyote duniani wakati hufika ambapo idadi ya vijana huwa kubwa zaidi kuliko watoto au wazee katika nchi. Kwa kuwa vijana ndio wenye akili angavu zaidi na uwezo zaidi kiaakili na kifikra huu huwa ni wakati muhimu wa kujenga nchi na kuitoa kwenye ngazi ya chini na kuipeleka ya juu au za juu zaidi. Lakini hili hutegemea ni aina

gani ya uongozi uliopo madarakani.

Uongozi ukiwa ni ule wa kuwadanganya wananchi wa samaki wa kila siku badala ya kuwawezesha vijana kwenda kuvua wao wenyewe huishia kuingia kwenye matatizo.

Yanayotokea Misri na nchi za Maghreb na kwingineko Uarabuni ni nchi kuwa na vijana wengi lakini ikashindwa kuwashughulisha vijana hao.Na kama biblia inavyosema nadhani katika Mitahali, mikono isiyokuwa na kazi ya maana ya kufanya basi shetani huwa hachelewi kuitumia.

Je, ni nani atakayewanusuru vijana wa nchi hii na majaliwa hayo kama sio wao wenyewe au wawakilishi wao katika Baraza la Katiba la Kitaifa Tanzania 2011 ?

33. MWANAMKE.

Ewe mwanamke wa Kitanzania ungelipenda kuendelea kuwa mpiga vigelegele, mhudumu na mshangiliaji na mpigaji makofi kwa wanaume au unadhani wakati wa mabadiliko umefika. Hebu jiulize maswali haya:

i. Nini kifanyike ili yanayotokea Uarabuni,Sudan, Kongo na Burundi yasitokee Tanzania ?

ii. Hivi mnastahili kuwa na UMOJA WA WANAWAKE WA TANZANIA (TANZANIA) au Umoja wa Wanawake Tanzania (CCM) ?

iii. Hivi kweli mnahitaji viti na vyeo vya kupewa au mnahitaji mipango na mikakati ya kutumia akili, nguvu na uwezo wenu wenyewe kujiendeleza?

iv. Tuwaangalie vipi wagonjwa wanawake na wajane nchini mwetu?

v. Tumkomboe vipi mwanamke wa vijijini?

vi. Tumewezeshe vipi mwanamke wa Kitanzania ili asibebwe bebwe kila saa?

vii. Tumpe vipi mwanamke wa Kitanzania Uhuru wa kuabudu kwa mujibu wa dini yake ikiwemo pia kuwa na Mahakama ya Kadhi kwa faida ya Wanawake wa Kiislamu na jamaa/jamii yao?

viii. Wanawake wanawezaje kuishinikiza serikali na wanasiasa ili nchi iwe na demokrasia ya kweli na uheshimuji haki za binadamu kwa mapana na marefu? Tukizingatia kwamba wanaoteseka na kuaibika kunapokoseakana demokrasia ya kweli zaidi ni wanawake?

34. MWANAMICHEZO, FIZIKALI.

NCHI yenu imedorora kupitta kiasi katika michezo na baadhi yenu sasa mmeanza kutumika kama punda wa kubeba madawa ya kulevya, je, nini kifanyike kuinusuru michezo na sanaa katika nchi hii?

i. Michezo mashuleni iboreshwaje ili kuhakikisha kuna kuna shule zinazospeshalaizi katika michezo angalau kila kata kwa msingi na sekondari ili kuandaa maprofeshenoo wa siku zijazo, walimu wa michezo, viwanja vya michezo, mashindano wakati muafaka, lishe bora, usafiri salama na malezi na ulinzi muafaka wa wanamichezo makambini?

ii. Je, tutegemee mtu mmoja kuendeleza michezo au kuwe na taasisi, sera tumikifu, mifumo inayofanya kazi, bajeti/fedha, viongozi bora na safi na misaada ya hali na mali toka serikalini, mikoani na wilayani. Aidha, matumizi bainifu na ya wazi ya misaada toka ndani na nje ya nchi toka mashirika na watu binafsi?

iii. Kwanini michezo na sanaa zisiwekwe chini ya Mamlaka zinazojitgemea, yaani, zisiwe ni sehemu ya wizara bali ni taasisi huru zinazowezeshwa na kulindwa na serikali na lengo la kuja kujiendesha zenyewe kutokana na mapato yake ya ndani na nje ya nchi kutokana na ushiriki wake katika mashindano na shughuli mbalimbali? Kwa mfano, biashara kuuza wachezaji soka nchi za nje isipoangaliwa inaweza kuwa ni uuzaji watu na ikaja wanufaisha watu wachache tu na sio nchi nzima kwa ujumla?

iv. Tufufuaje michezo iliyokufa au yenye hatari ya kufa kama vile riadha, ngumi, mbio za magari, mbio za pikipiki, mbio za baiskeli na mengineyo kama hayo?

v. Tuwekeje uwazi katika malipo au fedha anazopata mchezaji ili wasiendee kudhulumiwa na viongozi wa michezo, mapromota, wauzaji wanamichezo na wasanii, makocha na walimu wa michezo na sanaa ? Na hatimaye wanamichezo na wasanii wapate mapato ya kuridhisha yatakayowachochea kufanya vizuri zaidi na kuwavuta wengine kwenye michezo na sanaa?

Je, mwanamichezo na msanii kuna mtu atakayewakilisha kikamilifu ndoto yenu hii na kutetea maslahi yenu kikatiba kama siyo nyie wenyewe kwa kuhakikisha sheria mama, yaani, katiba, inaweka wazi juu ya masuala yote muhimu yanyohusu michezo na sanaa na jinsi gani wanamichezo na wasanii wanavyoweza KUJIAJIRI NA KUTAJIRIKA kutokana na vipawa au vipaji vyao?

Tunapozungumzia mafanikio ya sekta hii hakika tunazungumzia mabilioni ya shilingi yatakayotiririka kwenye hazina ya taifa na kuipunguzia nchi umaskini, elimu duni na tiba zisizoridhisha za afya. Aanayechezea namna hii shilingi chuoni hivi anafaa kuwa kiongozi wa Watanzania?

Ni lazima tuoneshe njia kwa kushiriki katika Baraza la Katiba Mpya ili serikali iwayo ijue tunataka sekta yetu ya muziki na usanii iendeshwe vipi na sio kwa huruma na msaada wa huyu au yule ambaye hatakuwa nasi au na kizazi chetu kijacho daima.

35. MTOTO.

JE, unajua wewe ndiye MMILIKI WA KATIBA na ndiye unayemwajiri rais, makamu wake, mawaziri na serikali nzima ?

Watoto nao wana madai mengi:
. Hawana kwanza viwanja vya michezo na katiba lazima ilipitishe hili na hali kamwe isiwe kama ilivyo leo kwa kuwa na mipango madhubuti vijijini na mijini;
. Hawalindwi wakiwa nyumbani au barabarani;
. Wana chakula na lishe duni inayochangia wengi kukosa akili darasani kwa kukosa protini inayopatikana kwenye maharagwe, karanga, samaki, nyama, mayai na maziwa;
. Hawana vifaa vya michezo na toys 'wansesere' wa kutosha na wengi wao wanachezea vitu vya ajabu ajabu ikiwemo katika baadhi ya mikoa watoto kuchezea mabomu au sumu;
. Michezo wanayoipenda watoto kama vile kuogelea au kukimbia au kuendesha baiskeli ni migumu na ghali kushriki na wengi wanaangukia kwenye utundu ulio hatari kwa maisha na hasara kwa wazazi wao;
. Watoto wanapogundua kitu kwa mfano kigari, mfumo wa kuwasha taa wa umeme; redio inayozungumza kweli; kurusha matangazo ya reio; kompyuta la maboksi; mchezo fulani au sanaa fulani au mashine au mtambo wa hiki au kile wazazi, wahandisi na serikali yao badala ya kuwasaidia kukuza vipaji hivyo na kuwageuza wazalishaji kitu fulani huwagandamiza na kuwasambaratisha na kuwaharibia kabisa maisha yao.
. Watoto wanabwaka na kunajisiwa ovyo;
. Katika baadhi ya shule kuna wanafunzi zaidi ya 100 katika darasa na hivyo hakuna mwalimu anayeweza kuwatendea haki wanafunzi dhaifu na walio nyuma kimasomo;
. Daladala na hususan zile za Dar es salaam zinawanyanyasa wanafunzi kupitukia na sio kupindukia tu vikionesha jeuri yao kama vile zinamilikiwa na wenye serikali wenyewe. Ni ndoto ya kila mwanafunzi Dar es salaam kwenda na kurudi toka shule bila kubughudhiwa au kunyanyaswa ili changamoto yake ibakie tu ni kujifunza na sio kujilinda tokana na unyanyasaji huu;
. Wakati nchi nyingine zimegawa kompyuta za bei rahisi kwa wanafunzi wote wa shule za msingi watoto wanashangaa kuiona Tanzania pamoja na utajiri wake wa almasi, dhahabu, Tanzanite na madini mengine inashindwa kufanya hivyo.

36. MKULIMA.

JE, unajua wewe ndiye MMILIKI WA KATIBA na ndiye unayemwajiri rais, makamu wake, mawaziri na serikali nzima ?

Mkulima anauliza hivi:
i. Kilimo kwanza kitafanikiwa kwa sisi wenyewe kutengeneza Matrekta ya power-tiller yetu wenyewe au kwa kununua toka nchi za nje;
ii. Hatumo vitani je majeshi yetu yana mchango gan katika kufanikisha Kilimo kwanza angalau kwa kugeuza Nyumbu kuwa eneo la kutengeneza Power-tiller ya Kitanzania? Na kwanini jeshi na Meremeta (Mgodi wa dhahabu) wasidhamirie kuwa na jeshi linaljitosheleza kwa chakula na hifadhi zake mbalimbali.
iii. Hivi kuna mfumo na muundo wa shughuli za Kilimo cha Umwagiliaji Maji

unaoeleweka hapa nchini. Maana tunaamini kilimo cha umwagiliaji kikipangwa na kupangika kinaweeza kuondoa kabisa matatizo yetu madogo madogo ya chakula hapa nchini kwa miaka yote na hata kuwepo ziada ya kuuza nchi za nje;
iv. Nani wa kuwatafutia masoko ya ndani na nje ili nao pia kama kina Bakhressa au Azania au Mohammed Enterprise Limited waweze kuuza nje mazao yao maana linaokena hili halina tija kwa viongozi na wanasiasa?
v. Wakulima wakiwa na nyumba bora na safi, bustani zenye kunyweshwa kwa maji ya bomba, taa za umeme, mahala safi pa kula na pa kulala na vyoo bien, hivi Watalii toka ndani na nje ya nchi kama kijijini hapo patakuwa na vivutio viwili vitatu hawatapenda kweli kwenda kuwatembelea. Na hili halistahili kupotezewa muda kama tulivyopotezewa muda kwenye mengi mengine.

37. MWENYE KIWANDA.

JE, unajua wewe ndiye MMILIKI WA KATIBA na ndiye unayemwajiri rais, makamu wake, mawaziri na serikali nzima ?

MTANZANIA wewe ndiye unayemwajiri rais, mawaziri, wabunge na watumishi wa umma. Na wewe ndiye mmiliki wa Katiba. Na katiba ni mchakato wa wewe kuwaambia watawala waliopo na wajao unataka utawaliwe vipi na wao. Je, kuna mtu mwingine anayeweza kuwasilisha ipasavyo unachokitaka kiwe, matakwa yako, matarajio yako maslahi yako na ndoto ya Tanzania uitakayo na ile ya wewe mwenyewe unachotaka kuwa kama sio mwakilishi wako anayeguswa na yanayokugusa?

Kwa kuwa wanasiasa wetu wamejigeuza mabingwa na wataalamu wa kila kitu na kuingilia sekta kama hii yenu ya viwanda na uzalishaji mali kwa ajili ya kuuza ndani na nje mambo mengi yamevurugika.

Sera za serikali za upatikanaji umeme na nishati mbadala; miundombinu maridhawa; maji; mali ghafi; huduma muhimu za kijamii; mahitaji ya msingi ya wananchi wote; wafanyakazi wenye elimu na ujuzi; mameneja wazoefu na watundu wa kujaribu; masoko ndani na nje ya nchi; watu wabunifu na wavumbuzi; na wataalamu wa mambo mbalimabli zikiwa mbovu hukatisha tamaa, kuwavunja imani na kuwakimbiza wawekezaji wawe wa ndani au wa nje, na hususan wanaotaka kuwa na viwanda na miradi mikubWA katika nchi husika. Serikali inayofanikiwa ni ile inayoweka vipaumbele na kutambua ifanye lipi kwanza na yepi yafuate baadaye. Wale wanaochanganyikiwa na kutaka kufanya kila kitu kwa wakati mmoja huishia kuchanganyikiwa zaidi na kuibomoa badala ya kuijenga nchi.

Ieleweke nchi inaweza ikajaliwa kuwa na viongozi wa kisiasa ambao sioi lazima wawe ni viongozi wa mambo mengine. Nikisema hivyo nina maana kwamba nchi inahitaji pia magwiji, wataalamu, wajuzi na watu wazoefu katika sekta mbalimbali nao kuwa viongozi kwenye maeneo yao maana wao ndio waliosomea kwa undani maswala husika na hata wao wasipokuwa viongozi bado ni muhimu serikali na viongozi wa chin hadi juu kutafuta ushauri wao kila jambo linalohusu maeneo yao linapowafikia viongozi hao liwe kama changamoto au tatizo au fursa ya kiuchumi, kijamii, kiutamaduni, kimichezo au kiteknolojia.

Viwanda vinakufa kwa sababu viongozi wetu walijifanya wanajua kila kitu na hawakutaka ushauri wa mtu yeyote na hasa ukizingatia kulikuwa na teni pasenti nyingi zinazotoka kwa waliokuwa wakibinafsishiwa viwanda hivyo bila michakato yakinifu yakujua uwezo wa wahusika au la.

Tunahitaji viongozi wa Kiuchumi muichukue nafasi yenu iliyoporwa na viongozi wa kisiasa ili muiweke nchi kwenye njia sahihi.

KUWEPO kwenu katika Baraza la Kitaifa la Kuandika Katiba mpya ni muhimu ili muweze kuhakikisha 'visheni' ya pamoja ya wanaviwanda na 'micheni' zenu tofauti zinakuwemo kwa kifupi katika katiba na baadaye kwa ukamilifu wake katika sheria na sera zinazohusu viwanda na uzalishaji mali nchini.

38. MFANYABIASHARA.

JE, unajua wewe ndiye MMILIKI WA KATIBA na ndiye unayemwajiri rais, makamu wake, mawaziri na serikali nzima ?

Wafanyabiashara wana malalamiko yao mengi kuhusiana na nishati ya umeme, kodi kubwa za serikali za mitaa na serikali kuu, sera na kanuni mbovu za kibiashara, kubebeshwa mizigo isiyokuwa yao; mazingira duni ya nchi; kipato kidogo cha wananchi; matumizi madogo ya teknolojia na kadhalika.

Wao, hata hivyo, bado wanaamini kwamba Tanzania inaweza ikawa kitovu cha biashara kwa Afrika Mashariki, Kati na Kusini ili mradi serikali ijipange kuwathamini na kuwategemea wafanyabiashara wa ndani kuliko wale wa nje kama ilivyo hivi sasa.

Wanasema hapana sababu ya Wakongomani, Wazambia, Wamalawi, Waburundi,

Wazimbabwe, Warwanda, Waganda na Wasudani kwenda kununua vitu toka China na Dubai, Imarati.

Serikali yenye serikali huru kiuchumi na kijamii za mikoa pembezoni mwa nchi zinaweza kabisa kugeuza mikoa hiyo kuwa ni Dubai na Hong Kong za Afrika. kInachohitajika ni kufunga masikio na mcho kwa viongzi wetu na kisha kuwapa sapoti wafanyabiashara kwa kuwa na ndege na meli za Kibiashara zinazoendeshwa kwa tija, ufanisi na ufanifu wa hali ya juu.. Na kisha kuwa na vituo vya mipakani ambavyo ubora na uzuri wake utakuwa kama ule wa viwanja

vya ndege vya Dubai sio vya sasa hivi vya Tanzania. Mengine watamalizia wafanyabiashara wao wenyewe. Na fumba na kufumbua mikoa iliyokuwa nyuma kiuchumi kama Kagera, Kigoma, Tabora, Ruvuma, Rukwa, Mtwara itafanya maajabu ya kiuchumi.

39. MWENYE CHOMBO CHA USAFIRI

JE, unajua wewe ndiye MMILIKI WA KATIBA na ndiye unayemwajiri rais, makamu wake, mawaziri na serikali nzima ?

USAFIRI wetu ndani na nje ya mikoa bado unatatiza na hauridhishi kwa mabasi, treni, ndege na meli au feri.

Hakuna aliye katika biashara ya usafiri anayetaka kutoa huduma mbovu au kupata hasara. Ipo haja ya katiba kuweka wazi muundo na mfumo unaohitaji katika usafiri na jinsi watu watakavyoweza kuwekeza katika sekta hii ili wanufaike wao na nchi nayo inufaike kwa usafiri bora na salam.

Barabara na mabasi yetu yanaweza kuwa kivutio kikubwa kwa wenyeji na wageni na safari zikawa raha badala ya karaha kama serikali inauona wito huu.

Reli ya Kati na Tazara zikipata muwekezaji siriazi anayejua akiwekeza atakuwa na faida ya muda mrefu Tanzania na sio wawekezaji uchwara wanaokotwa sijui na nani huko nje tunaweza kabisa kuwa na mfumo mzuri wa safari za relwe kiasi cha kuwa pia ni kivutio cha aina yake hapa nchini. Wadau wa sekta hii wanaamini kwamba katika miaka hii ambayo kuna wahandisi kabakaba wasio na kazi duniani relwe yetu ikigawanywa kwa vipande vinvyopita kila mkoa basi kila mkoa utaweza kwa namna fulani na msada kidogo toka serikalini na wanaoipenda Tanzania hatua kwa hatua kujenga pembeni ya reli ya sasa reli nyingine na hviyo kuwa na reli pacha ambazo baada ye moja itatumika tu kwenda na nyingine kurudi na hivyo kuharakisha kasi yetu ya usafiri na hasa treni hizo zitakapoanza kutumia umeme.

Ile reli ya Dar es salaam-Tanga na Tanga-Arusha inaweza ikafufuliwa kwa aina yake kwa kuifanya kuwa ni Northern Circuit Fantasy Tourism Railways.

Treni za njia hii zitakuwa na vyumba vizuri vya kulala, migahawa/mahoteli, baa, hospitali, yumba vya kamari na maonesho, muziki na starehe nyingine Wageni wanazopenda katika njia nzima. KIla kijiji au mji utakaoanzisha na kuendeleza vivutio vya utalii vinavyovutia kikweli kweli vitapewa nafasi ya wageni kukaa kwa muda au siku fulani hapo kabla hawajaendelea na

safari. Na katika mbuga za wanyama treni itakakopita watasimama kwa muda kutazama na kuchukua picha wanazotaka.

Maana uzuri na faida ya treni hii ya Dar es salaam-Arusha ni kuwa pamoja na kuchukua watalii hao nyuma inaweza ikabeba mabogi na mabehewa kadhaa ya abiria na mizigo.

Je, haya SUMATRA wameshafikiria? Na kama bado baada ya hapa je, sasa wanaipata picha na wanaweza kwa ushirikiano na wengine ndani na nje kuigeuza ndoto yangu hii kuwa kitu cha kweli?

Maziwa yetu na mito yetu mingi ambayo inaweza kuchukua feri kama sio meli kubwa tu hayana usafiri salama, mororo na laini na unaoweza kumfanya mgeni daima kukumbuka safari yake. Je, serikali kwanini imeshindwa kurahisisha kuwepo kwa feri, meli na boti za kasi katika Ziwa Victoria, Tanganyika, Nyasa na mito ya Ruvuma, Rufiji, Malagarasi kuwa ni maeneo ya safari na uchukuzi mizigo wa uhakika ? Hakuna wawekezaji ndani au nje au ubabe, rushwa, mabavu na maslahi binafsi yanatawala hapa? Ni muhimu kuchokonoa mzinga wa nyuki tuone kama tutaumwa au tutakula asali.

Kwa upande wa anga sekta ya umma imevurunda kabisa. Je, matatizo yasiyokwisha ya ATC pamoja na hoja za baadhi ya Wabunge kwamba lifufuliwe kweli zina maana yoyote?

Ninaamini, bado tunahitaji Usafiri wa ndege lakini plus angalau Meneja Mkuu wa shirika hilo akiwa mtu mwenye elimu, ujuzi, maarifa na uzoefu wa kuendesha shirika la ndege hata akiwa ni wa kutoka Ethiopia, Misri, Qaar, Uingereza, Ufaransa na kwingineko na akaachiwa kuwa na timu yake lakini yenye mameneja wazawa wanafunzi chini yao ili kuhakikisha kuwa shirika hilo likianza linaanza kwa mipango sahihi na mikakati maridhawa itakayolifanya lisishinndwe tena pamoja na matatizo ya dunia kiuchumi kwa sasa.

Aidha, serikali isione gere katika kusaidia mashriika binafsi ya ndege nchini kwa kurarahisishia kwanza kodi na masharti mbalimbali hadi hapo mashirika hayo yatakapokuwa na kukomaa na faida zake kuonekana waziwazi.

Hakika kuna kitu cha kujivunia katika kuona mnapeperusha ndege yenu wenyewe lakini sio katika hasara bali kwa faida na uridhishwaji mkubwa wa abiria wakati wote. Air Tanzania -irudi hewani, lakini ikiwa na uongozi mpya na matumaini mapya. Kushindwa mara mbili tatu kusiwe sababu ya kukata tamaa. Tatizo letu ni watu, fedha na sera. Na hivi vinaweza kubadilishwa na kuchanganywa hadi fomula inayowezesha Ethiopia kutamba na ndege zao ikapatikana. Ninaamini wapo Watanzania wengi tu ambao ni marubani na wafanyakazi katika mashirka ya ndege ya nje, ukiachilia mbali wana-Afrika mashariki wengi tu kwa ujumla wao ambao wanweza kutushauri ya msingi na ya maana sana katika hili.

Usafiri wetu mjini unaoweza ukawa unaotamanisha na kuwapumbaza wageni. Usafiiri wetu unaweza ukawa bora na wa maana na hasa sekta hii ikishirikiana na SUMATRA na TANROADS katika kugeuza barabara zetu za kitaifa kuwa pia kivutio kwa wenyeji na watalii na sio tu kivutio cha ajali, malumbano na kukorofishana kila siku.

40. MZAWA.

JE, unajua wewe ndiye MMILIKI WA KATIBA na ndiye unayemwajiri rais, makamu wake, mawaziri na serikali nzima ?

Mzawa ana haki gani katika nchi yake. Na kwanini wazawa chini ya mzee wetu Iddi Simba wanakaa kimya wakati huu tunapotaka kuwa na katiba mpya ?

Maana, hakuna nchi iliyoendelea duniani ambayo imeendelea bila kutanguliza wazawa mbele iwe ni India, Malaysia, Norway, Finland, Denmark, Sweden, Indonesia, China, Korea na kadhalika. Tusijidanganye, maana kwa bahati mbaya pakitokea nuksi ya nyuklia kama ilivyotokea huko Japan au Chernobyl wageni pamoja na Watazania wasio wazawa wataondoka nchini mwetu na watakaobaki ni wazawa peke yao.

Hazina iliacha fedha BOT hadi zikaliwa na mafisadi. Katika nchi inayowajali wazawa wake fedha hizi zilihitaji kutumika katika kuwaamsha, kuwaelimisha na kuwaendeleza wazawa katika biashara mbalimbali, kilimo, viwanda vidogo na utoaji huduma ambao kwa umoja wake ugnelikwenda mbali sana katika kukuza GDP na Per capita ya Watanzania.

Tunapozungumzia usawa ni kosa kudhania eti watu weusi wa Tanzania tu ndio wazawa. Wapo wazawa Wahidni kama walivyo Waarabu na kina Mabala ambao ni Wazungu lakini ni Watanzania kuliko mtu mweusi eti.

Wala hatuwazii kabisa kumfukuza yeyote katika wao. Tunachotaka ni kuuona ule ukweli kuwa huwezi ukawafananisha hawa na Mkurya wa Nyamongo au Msukuma wa Geita ambaye ardhi yake serikali imetoa kwa wawekezaji na ikamuacha yeye patupu hana hili au lile. Mwarabu tajiri wa pwani mwenye ndugu zake Ughaibuni sio sawa na mzawa ambaaye hajawi kutoka kweny kijiji chake hapo Pwani kwa miaka yote hii huyu hahitaji kusaidiwa kwa kweli na asiposaidiwa na Benki Kuu na taasisi kama hizo ataondokana huyu na umaskini kweli, lazima tuwe wakweli jama. Maana uanasiasa wakati mwingine unatufanya kuwa wanafiki kupindukia. Unaweza kumuuza ndugu yako ili wewe upate tu cheo kwenye chama au serikali. Vibaya hivyo eti. Na Mola hapendi kabisa tabia kama hii ya unafiki na uzandiki na hasa dhidi ya wazawa wenzako ambao wewe leo umeneemeka, na wao kutokana na kuwa masikini unawaona eti ni ujinga na upumbavu wao ndio unaowafanya kuwa masikini.

Kwa wanaharakati kama mlivyona Haki Elimu, Haki Ardhi, Haki Mwanamke na kadhalika wakati umefika pia wa kuwa na Haki Mzawa ili kumnusuru masikini mkubwa kuliko wote Tanzania, mzawa wa nchi hii ambaye ni mtu mweusi bila haya wala aibu!!

41. MFUNGWA.

JE, unajua wewe ndiye MMILIKI WA KATIBA na ndiye unayemwajiri rais, makamu wake, mawaziri na serikali nzima ?

Wazungumzaji wetu wa jana na juzi kuhusu wazawa na wakereketwa wengine wazawa hii ni nafasi yenu ya nyie kujumuika katika Baraza au Mkutano wa Katiba Mpya 2011 kuzungumzia jinsi Katiba mpya itakavyowasaidia kuwa na 'level field' na 'startup seeds' ili muweze ku-catch up na wale ambao tayari wana mali na mitaji ya kwuafanya wao kuendelea kuwa matajiri na matajiri zaidi kwa kutunyonya sisi tusio na kitu.

Na je, unajua kwa Kuwa mfungwa katiba haistahili kukunyima haki yako ya kuishi kama binadamu na sio mnyama?

Historia ya wafungwa na magereza huko Ulaya na hususan toka kwa Mwingereza ilikuwa ya kumgeuza raia wao kifungoni kuwa ni 'mnyama' asiyestahili haki yoyote. Tulipodai na kupata uhuru toka kwao tulirithi mengi mabaya tukaacha yale yaliyokuwa mazuri.

Moja kati ya yale tuliyoyarithi ni hili la kumgeuza mnyama mfungwa na sio tena binadamu. Kwetu imefikia kuanza hili hata tu mtu anapokuwa mahabusu na hajahukumiwa na kukutwa na kosa.

Mfungwa una haki ya kuuliza umekosa nini kwa wanasiasa wetu kiasi cha wewe kugeuzwa mnyama tena mnyama hatari sana ?

Matokeo ya hili nenda kwenye jela za Marekani na Uingereza zimezua unyama na ubaya zaidi kati ya wafungwa. Kwa sababu ukishamgeuza mtu kuwa mnyama na kweli anageuka kuwa mnyama. Je, yanayotokea Uingereza ndiyo tuanayotaka yatokee hapa Afrika?

Twendeni kuliko na magereza ya kistaarabu na kujifunza yaliyo bora na sio kugeuza magereza yetu kuwa 'Sodom na Gomorrah' hapa Afrika kwa sababu tu, tunawanyima wanaume haki ya kukutana na wake zao! Na kisha wanaume wao kwa wao wanageuza mabibi na mabwana. Kiasi kwamba kuna mapolisi na maofisa magereza wanaoshabikia hili.

Tunashindwa kutambua kwamba kuna siku ya siku kama tutaendelea hivi sisi wenyewe viongozi na polisi kama ilivyotokea Misri tunaweza kuwa naio wafungwa na wale tuliokuwa tukiwatesa ndio viongozi na mapolisi.

Kuyageuza magereza yawe ya kistaarabu ni kwa faida yetu sote, na hili kwa hakika lina mengi mazuri ikiwa ni pamoja na kumuogopa Mwenyezi Mungu na kupata baraka na rehema zake katika maongozi ya nchi na watu wake.

Magereza yetu kama ndoto ya baadhi ya waasisi wa nchi hii yanaweza yakawa darasa kma sio shule kubwa tu ya kumbadili binadamu mwovu kuwa mtu mwena kuliko wote. Na hili haliwezekani kwa kumgeuza mfungwa mnyama huko gerezani. Bali kwa kumuonesha utu na ubinadamu wa hali ya juu.

42. MWENYE NYUMBA.

MWENYE NYUMBA una haki zako na unazijua. Na ili uzitetee na kuzitolea haja usikose mwakilishi wako katika Baraza la Katiba Mpya 2011.

Nyumba yako ni rasilimali. Hatimilki ni haki yako na huna sababu ya kuhonga ili uipate. Na huduma muhimu katika nyumba kwa hali ya dunia ya sasa sio maji na umeme tu. Ni lazima uwe na barabara safi na sio jalala nje ya nyumba yako linalitwa barabara.

Kadhalika TANESCO haina haki ya kuacha nguzo zilizoegema au nyaya zinazoning'inia karibu na nyumba yako. Au shrika lliwalo la maji kuacha maji yanavuja ovyo pembeni ya nyumba yako.

Serikali za mitaa hazina haki kabisa ya kukudai wewe kodi hii au ile kama zinashindwa kuhakiksha nyumba yako imeunganishwa na mfumo wa maji safi na pia maji taka. Na kwamba upo wakati wote utaratibu wa kunyonya vyoo na sio mvua zikinywesha jirani yako anafungulia kinyesi toka chooni mwake kinachoelea mbele ya nyumba yako. Hilo halikubalik.

Unahitaji pia kuwa na miundo mbinu ya simu na intaneti hadi ndan ya nyumab yako ili isiwe 'dili' kuwa na wapangaji kutoka nchi za nje pia katika nyumba yako.

Ni wewe tu au mwakilishi wako akishiriki katika Baraza au Mkutano wa Katiba Mpya na wala sio rais, waziri, mbunge au mkuu au yule anayeweza kuzungumzia adha na masahibu yako kwa ufasaha.
Jitayarisheni, jiandaeni na kujihami na nguvu za hoja kuhusu umuhimu wa kuwa na Baraza au Mkutano wa Kitaifa wa Katiba Mpya 2011 na wala sio Tume au Kikundi cha wateuliwa wachache hata kama ni mawaziri, wabunge, majaji, wanasheria na engineo kama hao, maana historia inaonesha wote hao hawawezi kutetea maslahi yako wewe na kwamba mwamba ngoma ngozi lazima avutie kwake au sio?